1 гыйнварда татар җәмәгатьчелеге Казанның Яңа Татар бистәсе зиратында татар әдәбияты классигы Фатих Әмирханның тууына 140 ел тулу уңаеннан аның каберен зиярәт кылды, чәчәкләр салды. Язучының рухына багышлап Коръән укылды.
Искә алу мәрасимен Татар китабы йорты мөдире Айдар Шәйхин ачып җибәрде һәм алып барды. Чарада Татарстан Язучылар берлеге, ТР Мәдәният министрлыгы һәм Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты вәкилләре катнашты.
«Яңа елны дога кылып, изге гамәл белән башлыйбыз. Рәсми булмаса да киләсе ел әдәбият елы дип әйтерлек ел. Бик күп юбилейлар көтелә. Әлеге елны язучыларыбызны, әдипләребезне искә алып, аларны кайгыртып уздырырга насыйп булсын», – дип искәртте Айдар Шәйхин.
Татарстан Язучылар берлеге рәисе Ркаил Зәйдулла Фатих Әмирханның татар әдәбияты тарихында урыны түрдә булуын белдерде.
«Фатих Әмирхан татар әдәбиятында аерым бер урын били, һәм ул урын түрдә, бик мәртәбәле. Без бит инде барлык язучыларны аерым бер әсәр белән ассоциациялибез. Фатих Әмирхан очрагында әлеге әсәр – әдәбият дәреслекләренә кергән «Фәтхулла хәзрәт» сатирик повесте. Ул анда бүгенге көндә булган нейрочелтәрләргә кадәр тасвирлый. Ләкин мин аның кеше психологиясен тасвирлау үзенчәлеген аерып күрсәтер идем, бу бөек язучыларга гына хас. «Хәят» повесте – аерым тема, анда ул татар халкының шул чорына гына түгел, киләчәгенә дә күз сала. Татар нинди булачак? Язучы, әсәрне мәхәббәт хисләре белән сугарып, фикерләрен укучыга җиткерә алган», – дип сөйләде ул.
Ркаил Зәйдулла Фатих Әмирханның язучы гына түгел, җәмәгать эшлеклесе булуын да искәртте.
«Фатих Әмирхан прозаик кына түгел, драматург та, җәмәгать эшлеклесе дә, Казанда әдәби процессны башлап җибәргән кеше. Ул үз тирәсенә әдәбиятка гашыйк, язарга теләгән яшьләрне җыя, «Әл-ислах» кулъязма газетасын чыгара башлый, аннары аны нәшер итүгә ирешә. Җитәкчелек, әдәби процесс белән идарә итү Фатих Әмирхан кулында була», – диде ул.
Татарстанның халык шагыйре Рәдиф Гаташ Фатих Әмирханның татар әдәбиятында уникаль шәхес булуын әйтте. Ул язучының язмышы бик авыр булуын, аның яшь килеш аяклары зәгыйфьләнүен искә алды.
«Фатих Әмирхан дөньяда 40 ел гына яши, 40 елының да 19ы аяклары параличланган хәлдә, гомере коляскада утырып уза. Ләкин ул үзеннән соң искиткеч зур әдәби мирас калдырды. Ул үлгәч, аның турында язылган хатирәдә Гали Рәхим аны Генрих Гейне белән чагыштыра. Чөнки аның да шактый гомере урын өстендә уза. Аның да үлемсез әсәрләре шактый. Фатих Әмирханның аяклары бәйле булса да, ул милләткә ут, яшәү көче биргән шәхес», – диде Рәдиф Гаташ.
Ислам динен кабул итүгә 1000 ел исемендәге Казан югары мөселман мәдрәсәсе ректоры Ильяс хәзрәт Җиһаншин язучы рухына Коръәннән аятьләр укыды. Соңыннан әдип каберенә чәчәкләр салдылар, рухына дога кылдылар.
Чыганак: Татаринформ мәгълүмат үзәге
